Module 2 | Wind- en regeerwerk

De tweede module behelst het gehele binnenwerk, uitgezonderd het pijpwerk, dus: windvoorziening, mechanieken en windladen.

Vereisten

De kandidaat geeft blijk van kennis van en inzicht in

alle zaken die de windvoorziening betreffen;
alle soorten toets- en registertractuur;
alle soorten windladen.

Jan van Heurn, De Orgelmaaker, 1804/1805.
[Eerste afdeeling. Waar in gemeld wordt over den wind, deszelfs werking en leiding. Algemeene voorbereidende aanmerkingen; Van den aanleg der Blaasbalgen; Van de Balg-Ventilen; Van de Monden der Blaasbalgen; Van de vouwen der Blaasbalgen; Van de zamenvoeging van alle de deelen; Van dubbele en rechtopgaande Blaasbalgen; Eenige bereekeningen en opmerkingen; Van de Blaaskamer; Van de ongelijkheid des Orgelwinds; Van de Wind-Canaalen; Van het Hoofd-Canaal; Van de Afsluitingen; Van de Tremulanten; Van de aanleg eener Wind-Laade; Van de Sleepen en Dammen; Van de Wind-Stokken en Pijp-Borden; Van de Hoofd-Ventilen en de Wind-kas; Eenige bijzonderheden; Iets over Spring-laaden; Algemeene bereekening van den Orgelwind.
Tweede afdeeling. Waar in gehandeld wordt over het regeerwerk; Van het Regeer-Werk; Van de Koppelingen; Van de Wellen en Abstracten; Van de Welborden; Van de Winkelhaaken en het verder Regeer-Werk; Van de Stomme en Blinde Registers]
Bouman/Oosterhof, Orgelbouwkunde, Amsterdam 1947
[Hoofdstuk II. Het mechanisch orgel (§42- 54, 58-68); Hoofdstuk III. Beginsel der pneumatiek, toegepast op het mechanisch sleeplade-orgel; Hoofdstuk IV. Het mechanisch kegellade-orgel; Hoofdstuk V. Het pneumatisch kegellade-orgel; Hoofdstuk VI. Het zuiver pneumatisch orgel; Hoofdstuk VII. Electrische kracht, toegepast bij de verschillende orgelsystemen; Hoofdstuk VIII. Het electrisch orgel.]
De hoofdstukken over (elektro)pneumatiek vormen een aanvulling op de druk uit 1985.
Paragraaf 54 biedt informatie over een manier van windberekening.
Bouman/Oosterhof, Orgelbouwkunde, 1985.
[Hoofdstuk 3. Windvoorziening; Hoofdstuk 5. Het sleeplade-orgel; Hoofdstuk 6. Akoestische eigenschappen van de tooncancellen; Hoofdstuk 7. Het regeerwerk; Hoofdstuk 8. Toepassing van pneumatiek en registercancellade (niet alle tekeningen zijn correct); Hoofdstuk 9. De elektrische tractuur.]
Den Toom (red.), Het historische Orgel in Nederland 1865 – 1872, 2004
[Van Eck, Vernieuwingen in de orgelbouw]

Dom Bédos, Die Kunst des Orgelbauers, 1977 (vertaling in het Duits).
[§293 – 337. Beschreibung der Windlade; Hauptwindlade; Windlade des Positif. §363 – 404. Die Wellenbreter und die Trakturen, die die Bewegung der Claviere auf die Ventile der Windladen übertragen; Gewöhnliches Wellenbret; Trakturführung des Pedals; Entsprechende Bewegungsteile am Clavier des Positif; Die Züge, die Registerwellen und die Wippen; Die Züge der Hauptlade; Die Züge der Pedalladen; Die Züge der Windlade des Positif; Das Gebläse und die Kanäle; Die Bälge; Die Kröpfe; Fertig montiertes Gebläse; Die bieden Tremulanten; Der Tramblant doux; Tremblant fort. §468 – 688. Bau der Windladen; Allgemeine Unterweisungen über die Windladen; Bau einer Hauptlade; Bau einder Lade für ein großes Positif; Bau einer großen Pedallade; Windladen des Récit und des Echo; Gedanken über die beschriebenen Windladen; Verschiedene andere Windladen. §721 – 755. Bau der Wellenbreter. Bau der Züge, Wellen und Wippen. §756 – 843. Bau des Gebläses und alles, was damit zusammenhängt; Der Bau eines Balges; Bau der Kröpfe; Bau der Windkanäle.]
Töpfer, Die Teorie und Praxis des Orgelbaues, 1888.
[Viertes Buch. Die Windlade; Fünffes Buch.Das Gebläse; Sechstes Buch. Das Regierwerk]
Audsley, Te Art of Organbuilding, 1905.
[Chapter XXIV. The Slider And Pallet Wind-Chest; Chapter XXV. The Relief Pallet; Chapter XXVI. Te Pneumatic Lever; Chapter XXVII. The Ventil Wind-Chest. Mechanical; Chapter XXVIII. Tubular Pneumatic Action; Chapter XXIX. The Ventil Wind-Chest. Pneumatic; Chapter XXX. The Draw-Stop Action; Chapter XXXI. The Pneumatic Couplers; Chapter XXXII. The Combination Action; Chapter XLI. The Tremolant; Chapter XLII. Construction of the Swell-Box; Chapter XLIII. The Expression-Lever.]
Joel Speerstra (ed.), Te North German Organ Research Project at Göteborg University, 2003.
[The Windsupply System and the Windchests; An Analysis of the Zwolle Bellows; Wind System Research; CD-rom Hoofdstukken over de wind en de technische tekeningen op de cd-rom van belang.
Fidom, Miskend, verguisd & afgedankt, 2006.
[Hoofdstuk 2. Technische aspecten: windladen en (elektro)pneumatiek]
Verschillende systemen van Walcker, Sauer, Moitessier, Peschard, Schmöle, Molsch, Weigle, Witzig, Boden; karakteristieken inlatende en uitlatende wind, koppelrelais, omschakelrelais (wisselwind), vrije combinaties, registerrelais. Pneumatiek zoals toegepast door enkele Nederlandse orgelbouwers.